Dienst 19 april 2020

Geplaatst op 16 apr 2020

Op zondag 19 april is er geen gezamenlijke dienst vanwege de corona maatregelen.

Overweging bij Exodus 15:22 – 16:27 voor zondag 19 april 2020 (Uitgeschreven tekst te lezen door naar beneden te scrollen)

Vrijheid en Verantwoordelijkheid

Exodus 16:2,3 ‘Daar in de woestijn begon het volk zich opnieuw te beklagen.
“Had de ENE ons maar laten sterven in Egypte,” zeiden ze tegen Mozes en Aäron.
“Daar waren de vleespotten ten minste gevuld en hadden we volop brood te eten.
U hebt ons alleen maar naar de woestijn gebracht
om ons hier allemaal van de honger te laten omkomen.”’

1. Paasverhaal gebaseerd op Exodus

Het is de eerste zondag na het ‘rare’ paasfeest, dat we in deze ‘rare’ tijd hebben gevierd.
Voor mijn gevoel was het alles meer ingetogen.
Maar, we hebben Pasen gelukkig nog kunnen vieren.

En gelukkig kunnen we ons ‘kerkelijk jaar’ nog aanhouden.
En ik keer nu weer terug op het spoor uit het boek, Exodus, dat we dit jaar vóór Pasen volgden.
Exodus is een oudere oorspronkelijkere versie van het paasverhaal.
Zoals het paasverhaal
gaat Exodus ook over ‘opstaan vanuit je doodsbestaan … en leven in vrijheid’.
Het paasverhaal is gebaseerd op het oudere en oorspronkelijkere Exodusverhaal –
de bevrijding van Gods mensenkinderen uit het doodsbestaan van slavernij in Egypte.

In onze lezing voor vandaag treffen we de Israëlieten
als ze zojuist door het ‘dodelijk gevaarlijke’ Rietzee zijn getrokken.
De mensenkinderen van God zijn zojuist daadwerkelijk opgestaan uit hun doodsbestaan
en zetten hun eerste schreden op de weg van leven in goddelijke vrijheid. …

Op dit punt in het verhaal, heeft de schrijver van het boek Exodus
een schitterend gedicht, een loflied, ingelast.
Als ik het overwinningsgedicht lees,
hoor ik ons, tegelijkertijd, ons paaslied zingen ‘U zij de glorie!’

2. Leven in vrijheid valt zwaar

Het lied is nog niet koud en dan voegen we ons al weer bij Gods mensenkinderen
waar ze op de weg van ‘levenskracht en vrijheid’ door de woestijn trekken … .
Hier zouden we een moedige en geïnspireerde geloofsgemeenschap verwachten … .

Maar helaas. De werkelijkheid is minder bemoedigend.
De mensenkinderen van God morren en klagen.
Het weinig water is te bitter om te drinken. Bovendien is er gebrek aan eten.
Het leven in vrijheid is moeilijk en zwaar.
Toen ik een tiener was, wilde ik graag vrij zijn van het keurslijf van mijn ouderhuis.
En toen ik op mijn eigen benen ging staan, en mijn eigen broek moest ophouden,
was het met bloed en zweet en tranen.

Helaas wordt het woord ‘vrijheid’ vaak misbruikt.
In de monden van politieke partijen betekent het woord ‘vrijheid’ zo goed als niets.
Ik vind het zelf helaas ook lastig om zomaar een goede definitie van ‘vrijheid’ te geven.
Er zijn allerlei soorten ‘vrijheden’, en ook in de bijbel wordt er meerstemmig over gezongen. …

Voor mij is het belangrijk
om de lastige verbinding tussen vrijheid en verantwoordelijkheid vast te houden.
Misschien komt het door mijn opvoeding:
Van mijn ouders mocht ik vrij zijn
als ik de ‘zorg en verantwoordelijkheid’ voor mijn eigen leven kon dragen. …

De vrijheid van ‘opgestaan vanuit een doodsbestaan’
vonden de mensenkinderen van God, daar in de woestijn, al gauw, te zwaar om te dragen … .
Dat snap ik ook wel: zonder eten en drinken, heb je niet zo veel aan je vrijheid … .
God is echter genadig en barmhartig:
`s ochtends kregen de Israëlieten gratis brood, manna, uit de hemel,
en `s avonds konden ze makkelijk kwartels vangen om het vlees te eten. …
In die zorg van God voor de Israëlieten
mis ik de ‘zorg en verantwoordelijkheid’ voor eigen leven, die voor mij met vrijheid verbonden is.

Het doet mij denken aan de mishandelde en verslaafde beren,
die je, tot zo’n jaar of tien geleden, nog, in een aantal voormalige Oostbloklanden,
op hun achterpoten, kon zien dansen … voor de toeristen.
De beren werden, op last van de Europese Unie, in reservaten gebracht, waar ze moesten leren
om vrije beren in de natuur te worden.
De neusringen gingen er af, die ‘bak met brood’ kwam steeds minder. …
En als er maar ergens een mens in de buurt op te merken was,
gingen de arme beren maar doen wat ze wel konden:
Ze gingen op hun achterpoten staan
en ze deden dezelfde beschamende danspasjes, die zij ooit geleerd hadden … .

3. Kostbare vrijheid als goddelijke plicht

Het valt niet mee. Vrijheid is een hele opgave.
Er zijn denkers die ‘vrijheid’ … een ‘goddelijke plicht’ noemen.
In de praktijk deinsen we vaak terug voor de opgave die ‘vrijheid’ heet … ,
en gaan we, mopperend en klagend, iets soortgelijks
als de beschamende danspasjes van de beren doen … ,
gaarne bereid om onze goddelijke vrijheid, voor iets, als een bak brood, te verkwanselen … .

Wat het precies is … onze vrijheid … kan ik nog niet helder onder woorden brengen … .
Maar ik voel wel dat onze vrijheid iets kostbaars, zelfs goddelijk, is … .
En ik voel dat het de geest van God is, die ons naar vrijheid doet verlangen,
en dat het de goddelijke opstandingskracht is, die ons versterkt om waarlijk in vrijheid te leven.

Gebeden:

Danken willen wij U, goede God, dat wij van U in vrijheid mogen leven.
Wij danken U dat wij met Pasen konden vieren
dat we opstaan uit ons doodsbestaan en in vrijheid verder gaan.
Wij danken U dat we zo, in vrijheid, het echte, goede, leven mogen ervaren.

Weest U ons nabij als de vrijheid en de verantwoordelijkheid daarvan ons te veel wordt.
Draagt U ons dan met uw genade en barmhartigheid … ?

Bidden wij voor mensen die de gave van hun vrijheid niet durven aan te nemen.
Bidden wij voor mensen die niet echt durven te leven
omdat zij zich tevreden stellen met ‘overleven’ als het maar gemakkelijk is.
Bidden wij voor mensen die het zo moeilijk hebben om eten en drinken en schuiling te zoeken
dat vrijheid voor hen iets heel ver weg is.
Bidden wij voor onszelf, om uw kracht, om te kunnen blijven streven vrij te worden in uw Naam.
Bidden wij om uw gave van oplettendheid, om de vrijheid die we nu wel hebben, te koesteren,
en vrijheid aan onszelf en anderen te gunnen.
Zo bidden wij in de naam van Jezus Christus. Amen.

Op deze pagina wordt voor zondag 10.00 uur een video van de dienst geplaatst.